Συνέντευξη στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΙ 100.3, με τους δημοσιογράφους Δ. Στούμπο και Γ. Μουρούτη, στις 13.7.2026
Δευτέρα 13 Ιουλίου 2026
Συνέντευξη στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΙ 100.3, με τους δημοσιογράφους Δ. Στούμπο και Γ. Μουρούτη, στις 13.7.2026
Στη «γιορτή του σκόρδου», στα Λιθοβούνια
Στη «γιορτή του σκόρδου», στα Λιθοβούνια
Με τη «γιορτή του σκόρδου», διατηρούνται ζωντανές και αναδεικνύονται οι λαϊκές πολιτιστικές παραδόσεις των Λιθοβουνίων και της ευρύτερης περιοχής. Στην προκειμένη περίπτωση, αυτές οι παραδόσεις συνδέονται με την παραγωγή ενός σημαντικού προϊόντος, πλουτοπαραγωγικής πηγής της αρκαδικής γης, του σκόρδου, συμβάλλοντας έτσι στην προβολή της παραγωγής και την προώθηση της διάθεσής του. Η πολλαπλή κρίση που βιώνει (και) η χώρα μας τα τελευταία χρόνια (κλιματική, οικονομική-κόστους παραγωγής, ακρίβειας, ενεργειακή κτλ) αναδεικνύει τη σημασία της πρωτογενούς παραγωγής για την επιβίωση της υπαίθρου και την ανάταξη του τόπου. Προς αυτή την κατεύθυνση απαιτούνται ισχυρή πολιτική βούληση και πρόσφορες πολιτικές αποφάσεις. Σάββατο 11 Ιουλίου 2026
Κατά τη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος (εκ των πραγμάτων επί της κυβερνητικής πρότασης, της μόνης θεσμικά υποβληθείσας, λόγω της υπογραφής της από τον προβλεπόμενο βάσει του Κανονισμού της Βουλής αριθμό βουλευτών), ο Βουλευτής Αρκαδίας και Τομεάρχης Δικαιοσύνης του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία Γιώργος Παπαηλιού, ως μέλος της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος, είπε για τα συζητηθέντα υπό αναθεώρηση άρθρα 81-82
Κατά τη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος (εκ των πραγμάτων επί της κυβερνητικής πρότασης, της μόνης θεσμικά υποβληθείσας, λόγω της υπογραφής της από τον προβλεπόμενο βάσει του Κανονισμού της Βουλής αριθμό βουλευτών), ο Βουλευτής Αρκαδίας και Τομεάρχης Δικαιοσύνης του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία Γιώργος Παπαηλιού, ως μέλος της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος, είπε για τα συζητηθέντα υπό αναθεώρηση άρθρα 81-82 τα εξής:
(΄Αρθρο 81) : Η συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση, με τον τρόπο που αποφασίστηκε να προωθηθεί, παραμένει αδιάφορη για το λαό-την κοινωνία. Ουδείς ενδιαφέρεται, ουδείς ασχολείται, πλην ημών, και αυτό με αποκλειστικά ευθύνη της κυβερνώσας πλειοψηφίας της ΝΔ.
Η συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση θα έπρεπε να αφορά τον πυρήνα του δημοκρατικού πολιτεύματος, του ποιός ασκεί και ποιός ελέγχει την εξουσία. Θα έπρεπε να αφορά, το αν το κράτος θα λειτουργεί προς όφελος της κοινωνίας ή αν η κοινωνία θα καλείται απλώς να επικυρώνει αποφάσεις που λαμβάνονται ερήμην της. Το Σύνταγμα δεν είναι ένα ουδέτερο νομικό κείμενο. Είναι το αποτέλεσμα κοινωνικών αγώνων, ιστορικών συγκρούσεων, δημοκρατικών κατακτήσεων, ακόμη και οπισθοδρόμησης, όπως αυτή αποτυπώνεται στην κυβερνητική πρόταση. Γι’ αυτό και κάθε συνταγματική αναθεώρηση πρέπει να απαντά σε ένα θεμελιώδες ερώτημα: Διευρύνει ή περιορίζει τη δημοκρατία; Ενισχύει τη λαϊκή κυριαρχία ή ενισχύει την (υπερ) συγκέντρωση της εξουσίας (στο πρόσωπο του πρωθυπουργού); Υπ΄ αυτό πρίσμα, με αυτό το κριτήριο πρέπει να εξεταστούν και τα άρθρα 81 και 82. Το άρθρο 81 αφορά τη σύνθεση της κυβέρνησης, ρυθμίζοντας τη θέση των υπουργών, των αναπληρωτών υπουργών και των υφυπουργών. Εκ πρώτης όψεως πρόκειται για μία οργανωτική διάταξη. Όμως δεν υπάρχουν ουδέτερες οργανωτικές διατάξεις. Ο τρόπος με τον οποίο οργανώνεται η κυβέρνηση αντανακλά μία συγκεκριμένη αντίληψη για τη δημοκρατία. Το μεταπολιτευτικό Σύνταγμα και η σχετική συνταγματική παράδοση στηρίχθηκε στην ιδέα της συλλογικής κυβερνητικής ευθύνης. Οι υπουργοί δεν ήταν-δεν είναι διευθυντές τμημάτων μιάς εταιρείας. Ήταν-είναι πολιτικά πρόσωπα υπεύθυνα έναντι της Βουλής και του λαού. Η κυβέρνηση δεν ήταν-δεν είναι ένας μηχανισμός εκτέλεσης εντολών. Ήταν-είναι συλλογικό πολιτικό όργανο. Όμως τις τελευταίες δεκαετίες επήλθε σταδιακά μία βαθιά μεταβολή. Η εξουσία μετακινήθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο προς το πρωθυπουργικό γραφείο, από τους υπουργούς προς τους συμβούλους, από τα συλλογικά όργανα προς κλειστούς μηχανισμούς. Η κορύφωση αυτής της εξέλιξης ήταν-είναι το λεγόμενο «επιτελικό κράτος», που εμφανίστηκε ως εκσυγχρονισμός και ως αποτελεσματικότητα, ως θεραπεία των παθογενειών της δημόσιας διοίκησης. Όμως το πραγματικό αποτέλεσμα ήταν-είναι η πρωτοφανής συγκέντρωση εξουσιών.Η δημοκρατία δεν μετράται μόνον με την αποτελεσματικότητα.
Η δημοκρατία δεν υπάρχει για να είναι απλώς αποτελεσματική, υπάρχει, όταν είναι ελεγχόμενη Σ΄ αυτό το πλαίσιο, το άρθρο 81 δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως τεχνική οργανωτική λεπτομέρεια.
Το ερώτημα που τίθεται είναι, αν υπάρχει κυβέρνηση ή πρωθυπουργικό γραφείο, αν υπάρχουν υπουργοί με πολιτική ευθύνη ή διαχειριστές αποφάσεων, αν υπάρχει συλλογικότητα ή μονοπρόσωπη εξουσία. Σ΄ αυτό το πλαίσιο, εντάσσεται και η κυβερνητική πρόταση για το ασυμβίβαστο βουλευτή-υπουργού, με τη μορφή των «περιστρεφόμενων θυρών»-των «μουσικών καρεκλών», η οποία είναι φαιδρή. Εκτός του ότι είναι αμφίβολης συνταγματικότητας, ισχυροποιεί σε υπέρτατο βαθμό τη θέση του πρωθυπουργού, ο οποίος μ΄ αυτό τον τρόπο μπορεί να διαμορφώνει, κατά το δοκούν, τη σύνθεση της Βουλής, τους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς και τη σύνθεση-την ισορροπία της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, παραβιάζοντας την αρχή της λαϊκής κυριαρχίας και ακυρώνοντας τη λαϊκή εντολή. (Άρθρο 82): Στο άρθρο 82 αναφέρεται ότι η κυβέρνηση καθορίζει και κατευθύνει τη γενική πολιτική της χώρας. Η διατύπωση είναι σαφής, δεν λέει ο πρωθυπουργός, ο οποίος εξασφαλίζει την ενότητα της κυβέρνησης και κατευθύνει τις ενέργειές της, αλλά η κυβέρνηση. Ο συνταγματικός νομοθέτης ήταν-είναι απολύτως σαφής: Ήθελε κοινοβουλευτική κυβέρνηση, όχι πρωθυπουργικό καθεστώς, όχι ένα συγκεντρωτικό σύστημα εξουσίας. Όμως, άλλη κατεύθυνση ακολούθησε-ακολουθεί η ελληνική πολιτική ζωή. Η συλλογική λειτουργία της κυβέρνησης έχει υποχωρήσει σημαντικά και στην πράξη η γενική πολιτική της χώρας διαμορφώνεται όλο και περισσότερο από το πρωθυπουργικό κέντρο (το Μέγαρο Μαξίμου). Αυτή η μετατόπιση συνοδεύεται από την κρίση των θεσμικών αντίβαρων, την αποδυνάμωση της Βουλής και τη δυσπιστία των πολιτών έναντι των θεσμών. Εμφανίζονται χαρακτηριστικά ακραίας πρωθυπουργοποίησης, αφού ο πρωθυπουργός επιλέγει, συντονίζει, κατευθύνει, έχοντας συγκεντρώσει όλες της κρίσιμες αρμοδιότητες.Αυτό δεν είναι συμβατό με το πνεύμα του άρθρου 82, με το Σύνταγμα εν γένει, το οποίο κατοχυρώνει τη λειτουργία συλλογικών θεσμών και όχι την κυριαρχία ενός προσώπου.
Συνεπώς υπάρχει ανάγκη ενίσχυσης των θεσμικών εγγυήσεων και των ανεξάρτητων μηχανισμών ελέγχου, διότι η κρίση του κράτους δικαίου δεν θεραπεύεται με περισσότερη συγκέντρωση εξουσίας αλλά με ισχυρότερα αντίβαρα και μεγαλύτερη διαφάνεια . Οι δημοκρατικοί θεσμοί χρειάζονται ενίσχυση, όχι υποβάθμιση, η λογοδοσία χρειάζεται διεύρυνση, όχι περιορισμό. Βάσει αυτών, χρειάζονται ισχυρή Βουλή, ισχυρός κοινοβουλευτικός έλεγχος, ενισχυμένος ρόλος των συλλογικών κυβερνητικών οργάνων, θεσμοί κοινωνικού διαλόγου με πραγματικές αρμοδιότητες, αποκέντρωση εξουσιών, συμμετοχή των πολιτών και διαφάνεια στη λήψη αποφάσεων..
Το πραγματικό δίλημμα δεν είναι ανάμεσα στην αποτελεσματικότητα και τη δημοκρατία.Το πραγματικό δίλημμα είναι ανάμεσα στην ανεξέλεγκτη εξουσία και τη δημοκρατικά ελεγχόμενη εξουσία.
Η μεγάλη πρόκληση είναι να επανέλθει η δημοκρατία στο κέντρο της πολιτικής ζωής, με αξιόπιστους θεσμούς, με τους πολίτες συμμέτοχους και με τη λογοδοσία ενεργή.Κατά τη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος (εκ των πραγμάτων επί της κυβερνητικής πρότασης, της μόνης θεσμικά υποβληθείσας, λόγω της υπογραφής της από τον προβλεπόμενο βάσει του Κανονισμού της Βουλής αριθμό βουλευτών), ο Βουλευτής Αρκαδίας και Τομεάρχης Δικαιοσύνης του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία Γιώργος Παπαηλιού, ως μέλος της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος, είπε για τα συζητηθέντα υπό αναθεώρηση άρθρα 78-79
Κατά τη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος (εκ των πραγμάτων επί της κυβερνητικής πρότασης, της μόνης θεσμικά υποβληθείσας, λόγω της υπογραφής της από τον προβλεπόμενο βάσει του Κανονισμού της Βουλής αριθμό βουλευτών), ο Βουλευτής Αρκαδίας και Τομεάρχης Δικαιοσύνης του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία Γιώργος Παπαηλιού, ως μέλος της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος, είπε για τα συζητηθέντα υπό αναθεώρηση άρθρα 78-79 τα εξής:
Άρθρο 78: Η προτεινόμενη αναθεώρηση του άρθρου 78 φαίνεται εκ πρώτης όψεως τεχνική. Στην πραγματικότητα όμως αφορά τον πυρήνα του κοινωνικού ζητήματος, που περιλαμβάνει και την κοινωνική σύγκρουση περί την φορολογία. Με την πρόταση προβλέπεται, αφενός η πλήρης απαγόρευση κάθε αναδρομικής φορολογικής επιβάρυνσης και αφετέρου η δυνατότητα παροχής σταθερού φορολογικού καθεστώτος σε στρατηγικές επενδύσεις. Ο χαρακτηρισμός μιάς επένδυσης ως στρατηγικής είναι πολιτικός, αφού εξαρτάται από το παραγωγικό υπόδειγμα και την ασκούμενη οικονομική πολιτική. Η κυβερνητική επιχειρηματολογία ομιλεί για ασφάλεια δικαίου και επενδυτική και φορολογική σταθερότητα. Πάντως απ΄ αυτήν απουσιάζει η φορολογική δικαιοσύνη. Παρότι υπάρχει το άρθρο 4 παρ. 5 που ορίζει , ότι «οι Έλληνες πολίτες συνεισφέρουν χωρίς διακρίσεις στα δημόσια βάρη, ανάλογα με τις δυνάμεις τους». Όμως η πραγματική πολιτική συζήτηση είναι διαφορετική: Ποιος προστατεύεται από αυτή τη συνταγματική εγγύηση; Ο εργαζόμενος στο δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα, ο μικρομεσαίος επιχειρηματίας, ο ελεύθερος επαγγελματίας, ο αγρότης, ο συνταξιούχος; Όχι βέβαια. Προστατεύονται οι επιχειρηματικοί όμιλοι, οι μεγάλοι οικονομικοί φορείς που αποκτούν πρόσθετη θεσμική ασφάλεια έναντι του ενδεχόμενου μελλοντικών δημοκρατικών επιλογών από τους πολίτες. Σ΄ αυτό το πλαίσιο, το Σύνταγμα δεν είναι ουδέτερο έναντι των οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Υπ΄ αυτό το πρίσμα, η φορολογία δεν είναι απλώς μηχανισμός είσπραξης δημοσίων εσόδων. Είναι εργαλείο αναδιανομής οικονομικής και κοινωνικής ισχύος. Ελευθερία χωρίς κοινωνική ισότητα οδηγεί σε κυριαρχία των οικονομικά ισχυρών επί των υπολοίπων. Επομένως, κάθε φορολογική μεταβολή πρέπει να εξετάζεται υπό το πρίσμα της κοινωνικής δικαιοσύνης. Και αυτό, διότι το ελληνικό Σύνταγμα δεν κατοχυρώνει μόνον την οικονομική ελευθερία αλλά και την κοινωνική λειτουργία της ιδιοκτησίας και των επενδύσεων και επιπλέον την υποχρέωση του κράτους να παρεμβαίνει για τη μείωση των ανισοτήτων. Η συνταγματική κατοχύρωση ειδικών φορολογικών εγγυήσεων υπέρ επενδυτικών σχημάτων οδηγεί σε μία νέα μορφή «ασύμμετρης συνταγματικής προστασίας», βάσει της οποίας τα δικαιώματα του κεφαλαίου ενισχύονται περισσότερο από τα κοινωνικά δικαιώματα. Παρότι το Σύνταγμα πρέπει να λειτουργεί ως πλαίσιο ισορροπίας μεταξύ οικονομικής αποτελεσματικότητας και κοινωνικής συνοχής. Η συνταγματοποίηση συγκεκριμένων οικονομικών πολιτικών επιλογών ενδέχεται να περιορίσει τη δυνατότητα μελλοντικών δημοκρατικών πλειοψηφιών να εφαρμόσουν διαφορετικές πολιτικές. Η συζήτηση λοιπόν δεν είναι τεχνική, είναι βαθιά πολιτική. Απαιτείται ένα Σύνταγμα που θα διευκολύνει την αναδιανομή, όταν η κοινωνία το απαιτεί ή ένα Σύνταγμα που θα καθιστά δυσκολότερη κάθε μεταβολή της εν γένει οικονομικής και ειδικότερα της φορολογικής πολιτικής; Η δημοκρατία δεν πρέπει επ΄ ουδενί να ακινητοποιείται, με τρόπο που να θωρακίζονται συνταγματικά οι ισχυροί, παρακαμπτόμενης της φορολογικής δικαιοσύνης. Άρθρο 79: Με την προτεινόμενη αναθεώρηση του άρθρου 79 εισάγεται η συνταγματική υποχρέωση, ο προϋπολογισμός να διασφαλίζει τη δημοσιονομική ισορροπία και τη βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία. Αυτή η πρόβλεψη παραπέμπει ευθέως στους κανόνες δημοσιονομικής πειθαρχίας που κυριαρχούν στην Ευρώπη μετά την κρίση χρέους.Όμως εν προκειμένω δεν πρέπει να επιβάλλονται με απόλυτο τρόπο οι λογιστικοί κανόνες.
Το ερώτημα που τίθεται είναι από ποιόν αποφασίζεται η οικονομική πολιτική.Η δημοκρατία δεν μπορεί να περιορίζεται από υπερβολικές συνταγματικές δεσμεύσεις που αφαιρούν κρίσιμες επιλογές από τη λαϊκή κυριαρχία.
Αν το Σύνταγμα επιβάλλει εκ των προτέρων συγκεκριμένο οικονομικό προσανατολισμό, τότε μειώνεται το περιθώριο επιλογής των πολιτών μέσω των εκλογών. Πρόκειται για περιορισμό της δημοκρατίας. Η οικονομική πολιτική παύει να είναι αντικείμενο δημοκρατικής διαμάχης και μετατρέπεται σε συνταγματική επιταγή. Αυτό ακριβώς έχει συμβεί στην Ευρώπη των τελευταίων πολλών χρόνων . Η λιτότητα έχει παρουσιαστεί ως τεχνική αναγκαιότητα. (Δεν υπάρχει εναλλακτική-there is no alternative (tina)). Πρόκειται για πολιτική επιλογή. Όταν το Σύνταγμα κατοχυρώνει κανόνες ισοσκελισμένων προϋπολογισμών, το κοινωνικό κράτος παύει να αποτελεί προτεραιότητα και μετατρέπεται σε μεταβλητή που προσαρμόζεται στις απαιτήσεις των αγορών και της δημοσιονομικής πειθαρχίας. Σ΄ αυτό το πλαίσιο, προκαλείται κίνδυνος μετατόπισης ή μάλλον μετατοπίζεται από τη δημοκρατική εξουσία των πολιτικών οργάνων προς τεχνοκρατικούς και οικονομικούς μηχανισμούς. Αυτό συμβαίνει και με τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης , που έχουν μετατραπεί σε «αφεντικά» της διεθνούς οικονομίας Η μνημονιακή εμπειρία, και η συνταγματική κατοχύρωση δημοσιονομικών κανόνων ενισχύει ακριβώς αυτή τη λογική. Ο προϋπολογισμός όμως δεν είναι απλή λογιστική πράξη. Είναι η υπέρτερη πολιτική πράξη ενός κράτους.Η δημοσιονομική σταθερότητα μπορεί να αποτελεί θεμιτό στόχο, όμως δεν μπορεί να αναγορεύεται σε υπέρτατη συνταγματική αρχή εις βάρος των κοινωνικών δικαιωμάτων.
Το Σύνταγμα δεν είναι ο καταστατικός χάρτης της αγοράς, αλλά ο καταστατικός χάρτης της δημοκρατικής πολιτείας. Με την κυβερνητική πρόταση συνταγματοποιείται ένα συγκεκριμένο οικονομικό δόγμα. Υπηρετείται η συνταγματική θωράκιση των ισχυρών και όχι η φορολογική-η κοινωνική δικαιοσύνη. Οι προϋπολογισμοί πρέπει να είναι βιώσιμοι, όμως ταυτόχρονα πρέπει να είναι και κοινωνικά δίκαιοι.Και η τελική κρίση γι’ αυτό πρέπει να ανήκει στη δημοκρατία και όχι σε έναν συνταγματικό «δημοσιονομικό κόφτη».
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)